Makale 

Avrupada yasayan Altilarin soyada göre nüfusu

 

Soyadı                             kişi

 Ari                                    4

Alp                                    5

Akgül                                4

Başaran                          10

Bakan                              10

Bayrak/Bayraktar           40

Bozkurt                            15

Beyazkay /Beşkaya          6

Çetinkaya                        85

Çelikelmas                      11

Çelik                                   5

Çevik                                32

Dogan                               11

Duman                              25

Demir                                20

Güllü                                   5

Güçlü                                  3

Gezer                                17

Genç                                   7

Hakbilen                          15

Kılıç                                15

Karakurt                           37                       

Karanfil                              8

Kopar                                 2

Kısa                                 15

Kaçar                                 6

Koyuncu                          35

Karataş                           15

Kaymak/Kaymakçı        35

Kayatuz                            51

Karaca                                5

Kaya                                    1

Saygın                              10

Savurgan                           15

Şener                                  45

Tetik                                    30

Türkoğlu                             20

Türkmen                               7

Tek                                      12

Tokat                                   18

Temizsoy                             10

Tümer                                     8

Özkök                                   40

Özkoç                                   28

Özcan                                   60

Özgür                                      5

Üstün                                      2

Yavaş                                     9

Yiğit                                      15

Yılmazcan                           18

Yılmaz                                   4

Yıldırım                                7

Yorulmaz                                1

 

Toplam Avrupada yasayan Altilar nüfusu 889 kişidir.

Abdullah Gezer.

 

 

 ....................................................................................................................................................

 

 

     İzlenim
Altilardan izlenimlerimi yazmaya çalışacağım,yaklaşık 45-50 gün Altilarda kaldım.Bir topluluğu sevmek o topluluğa hizmet etmekten geçer o zaman o topluluğu sevmenin bir anlamı olur düşüncesindeyim.
Altilarda birbirimizi az veya çok tanıyoruz,onun için izlenimlerimi artı ve eksilerle,doğru ve yanlışlarla,olumlu ve olumsuzlarla yazmaya çalışacağım.Tabiiki yazacaklarım geneldir,gördüklerimi,duyduklarımı,ve yaşadıklarımı kendi penceremden yorumlamaya çalışacağım.

Bir kere Altilar çoğumuzun doğduğu büyüdüğü aile bağlarımızın çok sağlam olduğu dünyanın neresinde olursak olalım hasretini özlenimini çektiğimiz fırsat ve imkan buldukça ziyaret ettiğimiz köyümüzdür.Altilar insani dünyanın neresinde yaşarsa yaşasın, Altilar her zaman bir çekim merkezi olmuştur.Bunun bin bir sebebi var, aile bağı,sosyal yaşam,arkadaş,okul,dost,sevgi,sevgili,yar ve malesef hüzün,acı ,keder,hayatın gerçeği olan ölüm ve benzeri nedenler.
Altilarla ilişkisi olanlardan ve komşularından her zaman Altilar insanını nasıl görüyorsunuz diye sorarım genelde aldığım cevap
(Altilarê xagên virakên ji xwe bîtir bi kesê qayîl navin pozê xwe yê li xawone)Altilılar kendini beğenmiş çalım satan kendilerinden başka kimseyi beğenmiyen burunları havada olanlardır derler)
Altiların olumsuz yönleriyle başlıyalım,Altilar son 10-20 yıldır ahlaki olarak büyük bir çöküntü ve erezyona uğruyor saygısızlık sevgisizlik kendisini belirgin bir şekilde gösteriyor bu olumsuzluk hemen fark ediliyor.Öyle bir olumsuzluk 30 yaşındaki genç 55-60 yaşındaki yaşlı adama ağza alınmıyacak laflar ve küfürler edebiliyor,60 yaşındaki adamda biçare edilen küfür ve hakaretleri normalmiş gibi karşılıyor.Bazen yaşlılarda gençler gibi küfür edebiliyorlar,çok tuhaf ve çarpık bir ilşkinin geliştiğini görmek insanı hem düşündürüyor hemde üzüyor.
Olumsuzlukların insani değerlere sahip çıkmamak saygı ve sevginin olmaması başka değerlere önem vermek.Bir kere ahlaki çöküntünün gelişmeyle ve ekonomik bağımsızlıkla alakası olduğunu sanmıyorum,gelişmiş ve ekonomik düzeyin yükseldiği topluluklara baktığımızda tersi gelişmeler yaşanıyor.
Altilarda diğer bir gelişmede kahve kültürünün çarpık bir şekilde kendisini göstermesi,baba,amca dayı,abi,ve küçük kardeşin hep beraber aynı ortamda bulunmasıdır.Doğrusu 18 yaşindaki genç bu ortamdan neyi öğrenebilir,çoğu orta yaş insanlar gerek kahvede gerek kahve dışında bir biriyle küfürsüz bir ortam yürütemiyorlar.Tabiiki küfür etmiyenleri tenyiz ederek,küfürlü konuşanların çoğunlukta olduğunu üzülerek söylemek gerekir.
Kahve günümüzde belki zorunludur ama bu kadar dejenere olmanın bir anlamıda yok,zanetmiyorum başka yerlerdeki kahvelerde bu tür ortamlar ve küfürler edilsin.30 yaşındaki adam 60 yaşındaki adama ağza alınmıyacak laflar söylüyor,bende ne yapıyorsun ayip değilmi deyince etraftakiler bana dönerek güllüyorlar bir an düşündüm yanlışı benmi yaptım.

Aslında gençlerin bir işi ve uğraşi olması Altiların bir kitaplık veya bir kütüphanesinin olması spor aktivitelerinin yapılabildiği ortamlar olması gençlerin dili,dini,kültürünü,sosyal yaşam,folklor,sanat,edebiyatlada uğraşması gerekmezmiydi? Neden böyle bir ortam sunuldu?Her aileden ortalama 1-2 kişi Avrupada Altiların % 90 Avrupadan geçiniyor.Üreten değil tüketen bir toplumuz,üretime katkı sunmak adına hiç bir şey yapmıyoruz,aslında bu genel Türkiyeninde sorunudur.

Bizler Altilarda genel yapılması gereken işlere fazla katkı ve destek sunmuyoruz,genel Altiların sorunlarına ortak çareler aramamız gerekirken çoğumuz omuz silkeliyoruz ve bu köyde hiç bir şey olmaz deyip işin içinden çıkmaya çalışıyoruz.Bizler sorunlara müdahil olursak sorunların çözümünüde beraber arayış içinde olur ve hemde yapılan işlerin doğru ve yanlışında takdir ve tepki gösterme imkanımız olur.

Altilarda çevre konusunda hastalık saçan bir yerleşim yeridir,su borularının sürekli patlaması sağlıklı bir içme suyunun olmadığı kanatini doğuruyor.Su borularının yeniden döşenmesi gerekir aksi takdirdeki çözümler geçicidir.

Diğer bir sorun ÇÖP sorunu herkes çöpünü yollun kenarına tarlalara köyün aşağısına döküyor, bu çöpler çocuk bezleri yemek artıkları ve aklınıza gelebilen çöp ve artıklardır çöpleri etrafımıza dökerek hastalıklara davetiye çıkarıyoruz ve çevreye hastalıklar saçıyoruz.
Aslında çözümü çok basit Altilarda Avrupadakiler dahil 250-300 hane var her hane bir çöp bidonu alacak her evden ayda 3 YTL toplansa 900 YTL yapar bir traktör sahibine 500 YTL verilse 2 genç kişiyede 200 YTL verilerek haftada 1 kez çöp toplatılıp belli bir yere dökülse hem köyümüz temiz tutulur hemde köyde 3 kişi iş sahibi olurlar.Bu öneri yapıldı fakat köyde yaşayanlar bu projenin hayata geçmesinin zor olduğunu söylüyorlar,bir kere herkesin gönüllü destek sunması gerekir paranın zor toplanacağını ve projenin hayata geçmesi için muhtar ve yönetiminin köy de yaşayanların bizler vede Kaymakamlığın destek sunması gerekir aksi takdirde illerde telafisi olmayan hastalıklarla karşılaşırız.Yılda 35 YTL çöp parası vermezsek her doktora gittiğimizde kaç bin YTL vereceğimizi düşünelim.
Altilarda yollun kenarına 400 ağaç dikildi,fakat ağaç korumalıkları daha iyi olabilirdi bunun yerine 50 ağaç dikilebilir ve korumalıklarda daha koruyucu olabilirdi.Ama ağaaçların sullanmasını bir kaç traktör sahibi hariç kimse sullamadı,zanedersem gelecek yıl bu dikilen ağaçlardan 20 kadar ağaç canlı kalır onlarda evleri yakın olanları suladıkları ağaçlar.
Altilarda doğum ve iğne yaptıracak bir Ebe yok doğum ve iğne için Kuluya gitmek gerekir,bir çok kez Ebe için çeşitli yerlere başvurulmuş ama bir netice alınmamış doğum ve iğne yaptıracak bir Ebenin olması gerekmezmiydi?
Altilara 50 kişiye 50 şer koyun projesi devam ediyor,amaç dar gelirlileri iş sahibi yapmak vede hayvancılığı geliştirmekti.Bu projeyle ilgili goomların(ahıl) yeniden onarılması havalandırma ve goomların önüne çıt Yani hevlê zorunluluğun getirilmesi. Fakat dar gelirliler ne tuhafsa bu projeden yararlanmıyorlar.Bununla ilgili bir kooparetif kurulmuş,8 ay içinde köyden 3 başkan değişti.Son gelişmeler kooperatin ihalesi yapıldı temeli atıldı köyün aşağısına yapılıyor. Koyunların gelip gelmiyeceği daha bir netlik kazanmadı,Kooparetifin son başkanı Mustafa Karakaya seçildi.

Altiların Karahamzalı yolu hala yapılmamış Ankara ve Konyadan karahamzalı girişleri ölüm saçıyor 5-6 yıldır bugün yarın deniliyor.AKP li 3 yıl oldu hiç bir gelişme olmadı,Kulu yoluda her yıl yamalanıp tamir yapılıyor fakat eskisinden biraz iyi olduğunu belirtmek gerekir.

Altiların bir siyasi duruşu var,bu siyasi duruş yaklaşık 6-8 seçimdir kendisini bariz bir şekilde sandıklara yansıtıyordu.Daha önceleri Altiların yöneticileri ve Altiların illeri gelenleri,eski ve yeni muhtarların bu siyasi konumumuzdan dolayı Devlet Köyümüze hizmet etmiyor diyorlardı.
AKP ve Miiletvekili Özkan Öksüz seçimlerde o kadar söz verdiler, zanediliyordu köyümüz güllük güllüstanlık olacak.Seçim dönemi bazı insanlar diyorlardı ya bu AKP bu kadar hizmeti yapma imkanı olmaz diyorlardı
oylarimizi vermiyelim. Altiların o illeri gelenleri ve muhtarları o insanlara sert çıkışlar yaptılar.
Şimdi sorarım size AKPli 3 yıl oldu köyümüze yaptığı bir icraatı bana gösterin,Karahamzalı yollu 3 yıldır projede hala yapılmadı büyük ihtimalle 2006 da seçim olacak seçim yatırımı olarak belki yapılabilir. Altilar su deposunu yeniden yaptı kendi kaynaklarıyla yaptı,Altilar eski kooperetifi aldı köyden arsa sattı kooperatifi muhtarlık binası olarak alındı.Altilar yollun kenarına 400 ağaç dikti muhtarlık kendi kaynaklarını kulanarak dikti.
300 adet oy verdiniz neden sizin bu kadar sorununuzdan birisini yerine getirmiyorlar?Devletin çekmecelerinde 300 adet oyunuz var gidin hakkınızı arayın.Her zaman anlatılırdı falan partiye gittik yollumuzu yapın diye,adam çekmeceyi açtı Altilarla ilgili seçim sonuçlarını masanın üstüne indirdi bak bu kadar oyu falan partiye vermişsiniz kime oy verdiyseniz gidin onlar yapsın.
Sonuçta Devlet ve AKP bu kadar il,ilçe,ve köylere hizmet götürecek maddi kaynakları yokken.Böyle vaadlerde bulunması bizim insanlarında onlara kanmasına doğrusu şaşılacak bir durum her zamanki boş sözlerden başka bir şey değildir,diğer köylerde olduğu gibi kendi imkanlarımızla köyümüze katkı sunabiliriz bunuda hep beraber çalışarak yapabiliriz.

Altılarda bu yıl bir nebzede olsa ramazanı yaşadım,aslında 20 yıldır köyde ramazanı yaşamamıştım.Ramazanda yaşanan koşuşturma ve hazırlıklar insanların iftara 4-5 çeşit yemek hazırlamaları,iftardan sonra teravi namazına oradan bakkala veya kahveye gitmeleri sahura Mêhamedî Satenîn kendisini kuşandırması zilleri ve deyneğiyle pencereleri vurup Miço de rave demesini yaşadım.
Bir şey daha yaşadım,Altılarda daha önceleri bu kadar Avrupacı ve ekonomik şartlar iyi değilken ramazanda Altilarda en az 15-20 ev ramazan yemeğini bütün köye verirdi.Malesef bu güzel değer ve gelenek yitirilmiş,hali vakti iyi olanlar,malı davarı olanlar mübarek ayda dost akraba ve köylüyle sosyal dayanışma anlamını taşıyan Nanê rojê yemeği verirdi, veren evin bir saygınlık ve prestiji vardı.
Bayramda Altilarlıların köye gelmesi,Bayram namazında caminin dolması o kadar insanın Bayramda insanların ailelerini,akraba,dost, eski arkadaşlarını görmesi ve birbirlerini ziyaret etmesini yaşadım.Bayram namazından sonra topluca mezarlığa gidip ölülere fatiha göndermek,bir bayram önce yaşamını yitirenlerin yakınlarını ziyaret etmeyi yaşadım.

Altilarda Ziraat Mühendisinin 50 kişiye 50 şer koyun projesini,Altilarda sılaç ekiminin yapılmasını ve sılacın hayvan yemi olarak kullanmasını,Ziraatçının kendi bahçesinde köylülere örnek olsun çeşitli sebzeler ekmesi,örneğin brokoli,ekerek yol göstermesi

Orta Anadolu Kürtlerinin yaşayan değerleri azda olsa hala varlar,bunlarla konuşma ve bilgi edinme imkanım oldu.Değerler yaşarken onlara gerekli değeri vermeliyiz yarın geç olabilir,onlar giderken kendileriyle bir çok değeride götürüyorlar.Bizlerin yazılı edebiyatı yok denecek durumda,sözlü edebiyatımız çok güçlü ve gelişkindir.Bir çok kişiden bu anlamda değerli bilgiler aldım,birde sözlü edebiyatın güçlü taşıyıcıları olan kadınlarımızın söyledikleri ağıtların bir kaseti elime geçti bunu yazıp derledikten sonra kime ait olduğunu yazarak yayınlıyacağım.Belki daha yazacak çok konu var,fakat yoğun olduğum için şimdilik bu kadar yazacağım.

Altiların Xerawe, Mezalê Xemê Qope ve Tirbe Gewur bakarak buralarda Rumların yaşadığına dair kalıntılar var.
Xerawe: bir şehir kalıntısı olduğu daha düne kadar bilinirdi,örneğin taşın üzerinde Hac işareti,taşın üzerindeki Kartal,Destar ve çeşitli tüketim araçları ve Bizanslara ait olduğu sanılan paralardan anlaşılıyor, buranın adının Su Şehri olduğunu söyleniyor.
Mezalê Xemê Qope:Adını buraya defn edilen bir kişiden aldığı tahmin ediliyor,aslında iyi incelediğinde buranında bir yerleşim birimi olduğuna dair kalıntılar var.Stun girişleri ve taşlar üzerindeki figürlerdende anlaşılıyor,örneğin mermer taşın üzerindeki bir kitap,üzüm salkımı ve yaprağı,bir balık,bir hayvan resmi (hayvan resmi, hangi hayvan olduğu beli değil) bu resimler Album bölümüne alındı nereye ait olduğunu yazacağım.
Tirbe Gawur: Buranın bir mezarlık olduğu tahmin ediliyor.Birde Bizim mezarlıgın iç bölümünde( resmi albumde) Bizanslara ait olduğu tahmin edilen bir taşın üzerine yazılmiş yazı var,bu taş içerden mezar duvarına örülmüş.Buralarla ilgili bilgi ve yer göstermeyi Cengiz Karakaya ve Ogur Albayrak yaptılar,kendilerinin arkelojiyle ilgili bilgiye sahip oldukları verdikleri bilgilerden anlaşılıyor kendilerine teşekür ederim.
Daha yazılacak çok konu var,fakat yoğun olduğum için şimdilik bu kadar.

Konuştuğum insanların çok söyledikleri bir şeyide söylemeden bitirmeyeceğim.Altılar insanın bir site üzerinden bu şekilde davranmalarını yakıştırmadıklarını,halbuki o kadar değerli,aydın,çağdaş,eğitimli vede saygın insanlarımız varken böyle davranılmasına genel anlamda üzüldüklerini dile getirdiler.Unutmayalım biz birbirimizin aynasıyız.Jîyanaka şad û bextewar hêvî dikim.

Ahmet Gezer.