|
Makale
Avrupada
yasayan Altilarin soyada göre nüfusu
Soyadı kişi
Ari
4
Alp 5
Akgül
4
Başaran 10
Bakan
10
Bayrak/Bayraktar 40
Bozkurt
15
Beyazkay /Beşkaya 6
Çetinkaya
85
Çelikelmas
11
Çelik
5
Çevik
32
Dogan
11
Duman
25
Demir
20
Güllü
5
Güçlü
3
Gezer
17
Genç
7
Hakbilen
15
Kılıç
15
Karakurt
37
Karanfil
8
Kopar
2
Kısa
15
Kaçar
6
Koyuncu
35
Karataş
15
Kaymak/Kaymakçı 35
Kayatuz
51
Karaca
5
Kaya
1
Saygın
10
Savurgan
15
Şener
45
Tetik
30
Türkoğlu
20
Türkmen
7
Tek
12
Tokat
18
Temizsoy
10
Tümer
8
Özkök
40
Özkoç
28
Özcan
60
Özgür
5
Üstün
2
Yavaş
9
Yiğit
15
Yılmazcan
18
Yılmaz
4
Yıldırım
7
Yorulmaz
1
Toplam
Avrupada yasayan Altilar nüfusu 889
kişidir.
Abdullah Gezer.
....................................................................................................................................................
İzlenim
Altilardan izlenimlerimi yazmaya çalışacağım,yaklaşık 45-50 gün
Altilarda kaldım.Bir topluluğu sevmek o topluluğa hizmet etmekten
geçer o zaman o topluluğu sevmenin bir anlamı olur düşüncesindeyim.
Altilarda birbirimizi az veya çok tanıyoruz,onun için izlenimlerimi
artı ve eksilerle,doğru ve yanlışlarla,olumlu ve olumsuzlarla yazmaya
çalışacağım.Tabiiki yazacaklarım geneldir,gördüklerimi,duyduklarımı,ve
yaşadıklarımı kendi penceremden yorumlamaya çalışacağım.
Bir kere Altilar çoğumuzun doğduğu büyüdüğü aile bağlarımızın çok
sağlam olduğu dünyanın neresinde olursak olalım hasretini özlenimini
çektiğimiz fırsat ve imkan buldukça ziyaret ettiğimiz
köyümüzdür.Altilar insani dünyanın neresinde yaşarsa yaşasın, Altilar
her zaman bir çekim merkezi olmuştur.Bunun bin bir sebebi var, aile
bağı,sosyal yaşam,arkadaş,okul,dost,sevgi,sevgili,yar ve malesef
hüzün,acı ,keder,hayatın gerçeği olan ölüm ve benzeri nedenler.
Altilarla ilişkisi olanlardan ve komşularından her zaman Altilar
insanını nasıl görüyorsunuz diye sorarım genelde aldığım cevap
(Altilarê xagên virakên ji xwe bîtir bi kesê qayîl navin pozê xwe yê
li xawone)Altilılar kendini beğenmiş çalım satan
kendilerinden başka kimseyi beğenmiyen burunları havada olanlardır
derler)
Altiların olumsuz yönleriyle başlıyalım,Altilar son 10-20 yıldır
ahlaki olarak büyük bir çöküntü ve erezyona uğruyor saygısızlık
sevgisizlik kendisini belirgin bir şekilde gösteriyor bu olumsuzluk
hemen fark ediliyor.Öyle bir olumsuzluk 30 yaşındaki genç 55-60
yaşındaki yaşlı adama ağza alınmıyacak laflar ve küfürler
edebiliyor,60 yaşındaki adamda biçare edilen küfür ve hakaretleri
normalmiş gibi karşılıyor.Bazen yaşlılarda gençler gibi küfür
edebiliyorlar,çok tuhaf ve çarpık bir ilşkinin geliştiğini görmek
insanı hem düşündürüyor hemde üzüyor.
Olumsuzlukların insani değerlere sahip çıkmamak saygı ve sevginin
olmaması başka değerlere önem vermek.Bir kere ahlaki çöküntünün
gelişmeyle ve ekonomik bağımsızlıkla alakası olduğunu
sanmıyorum,gelişmiş ve ekonomik düzeyin yükseldiği topluluklara
baktığımızda tersi gelişmeler yaşanıyor.
Altilarda diğer bir gelişmede kahve kültürünün çarpık bir şekilde
kendisini göstermesi,baba,amca dayı,abi,ve küçük kardeşin hep beraber
aynı ortamda bulunmasıdır.Doğrusu 18 yaşindaki genç bu ortamdan neyi
öğrenebilir,çoğu orta yaş insanlar gerek kahvede gerek kahve dışında
bir biriyle küfürsüz bir ortam yürütemiyorlar.Tabiiki küfür
etmiyenleri tenyiz ederek,küfürlü konuşanların çoğunlukta olduğunu
üzülerek söylemek gerekir.
Kahve günümüzde belki zorunludur ama bu kadar dejenere olmanın bir
anlamıda yok,zanetmiyorum başka yerlerdeki kahvelerde bu tür ortamlar
ve küfürler edilsin.30 yaşındaki adam 60 yaşındaki adama ağza
alınmıyacak laflar söylüyor,bende ne yapıyorsun ayip değilmi deyince
etraftakiler bana dönerek güllüyorlar bir an düşündüm yanlışı benmi
yaptım.
Aslında gençlerin bir işi ve uğraşi olması Altiların bir kitaplık veya
bir kütüphanesinin olması spor aktivitelerinin yapılabildiği ortamlar
olması gençlerin dili,dini,kültürünü,sosyal
yaşam,folklor,sanat,edebiyatlada uğraşması gerekmezmiydi? Neden böyle
bir ortam sunuldu?Her aileden ortalama 1-2 kişi Avrupada Altiların %
90 Avrupadan geçiniyor.Üreten değil tüketen bir toplumuz,üretime katkı
sunmak adına hiç bir şey yapmıyoruz,aslında bu genel Türkiyeninde
sorunudur.
Bizler Altilarda genel yapılması gereken işlere fazla katkı ve destek
sunmuyoruz,genel Altiların sorunlarına ortak çareler aramamız
gerekirken çoğumuz omuz silkeliyoruz ve bu köyde hiç bir şey olmaz
deyip işin içinden çıkmaya çalışıyoruz.Bizler sorunlara müdahil
olursak sorunların çözümünüde beraber arayış içinde olur ve hemde
yapılan işlerin doğru ve yanlışında takdir ve tepki gösterme imkanımız
olur.
Altilarda çevre konusunda hastalık saçan bir yerleşim yeridir,su
borularının sürekli patlaması sağlıklı bir içme suyunun olmadığı
kanatini doğuruyor.Su borularının yeniden döşenmesi gerekir aksi
takdirdeki çözümler geçicidir.
Diğer bir sorun ÇÖP sorunu herkes çöpünü yollun kenarına tarlalara
köyün aşağısına döküyor, bu çöpler çocuk bezleri yemek artıkları ve
aklınıza gelebilen çöp ve artıklardır çöpleri etrafımıza dökerek
hastalıklara davetiye çıkarıyoruz ve çevreye hastalıklar saçıyoruz.
Aslında çözümü çok basit Altilarda Avrupadakiler dahil 250-300 hane
var her hane bir çöp bidonu alacak her evden ayda 3 YTL toplansa 900
YTL yapar bir traktör sahibine 500 YTL verilse 2 genç kişiyede 200 YTL
verilerek haftada 1 kez çöp toplatılıp belli bir yere dökülse hem
köyümüz temiz tutulur hemde köyde 3 kişi iş sahibi olurlar.Bu öneri
yapıldı fakat köyde yaşayanlar bu projenin hayata geçmesinin zor
olduğunu söylüyorlar,bir kere herkesin gönüllü destek sunması gerekir
paranın zor toplanacağını ve projenin hayata geçmesi için muhtar ve
yönetiminin köy de yaşayanların bizler vede Kaymakamlığın destek
sunması gerekir aksi takdirde illerde telafisi olmayan hastalıklarla
karşılaşırız.Yılda 35 YTL çöp parası vermezsek her doktora
gittiğimizde kaç bin YTL vereceğimizi düşünelim.
Altilarda yollun kenarına 400 ağaç dikildi,fakat ağaç korumalıkları
daha iyi olabilirdi bunun yerine 50 ağaç dikilebilir ve korumalıklarda
daha koruyucu olabilirdi.Ama ağaaçların sullanmasını bir kaç traktör
sahibi hariç kimse sullamadı,zanedersem gelecek yıl bu dikilen
ağaçlardan 20 kadar ağaç canlı kalır onlarda evleri yakın olanları
suladıkları ağaçlar.
Altilarda doğum ve iğne yaptıracak bir Ebe yok doğum ve iğne için
Kuluya gitmek gerekir,bir çok kez Ebe için çeşitli yerlere başvurulmuş
ama bir netice alınmamış doğum ve iğne yaptıracak bir Ebenin olması
gerekmezmiydi?
Altilara 50 kişiye 50 şer koyun projesi devam ediyor,amaç dar
gelirlileri iş sahibi yapmak vede hayvancılığı geliştirmekti.Bu
projeyle ilgili goomların(ahıl) yeniden onarılması havalandırma ve
goomların önüne çıt Yani hevlê zorunluluğun getirilmesi. Fakat dar
gelirliler ne tuhafsa bu projeden yararlanmıyorlar.Bununla ilgili bir
kooparetif kurulmuş,8 ay içinde köyden 3 başkan değişti.Son gelişmeler
kooperatin ihalesi yapıldı temeli atıldı köyün aşağısına yapılıyor.
Koyunların gelip gelmiyeceği daha bir netlik kazanmadı,Kooparetifin
son başkanı Mustafa Karakaya seçildi.
Altiların Karahamzalı yolu hala yapılmamış Ankara ve Konyadan
karahamzalı girişleri ölüm saçıyor 5-6 yıldır bugün yarın
deniliyor.AKP li 3 yıl oldu hiç bir gelişme olmadı,Kulu yoluda her yıl
yamalanıp tamir yapılıyor fakat eskisinden biraz iyi olduğunu
belirtmek gerekir.
Altiların bir siyasi duruşu var,bu siyasi duruş yaklaşık 6-8 seçimdir
kendisini bariz bir şekilde sandıklara yansıtıyordu.Daha önceleri
Altiların yöneticileri ve Altiların illeri gelenleri,eski ve yeni
muhtarların bu siyasi konumumuzdan dolayı Devlet Köyümüze hizmet
etmiyor diyorlardı.
AKP ve Miiletvekili Özkan Öksüz seçimlerde o kadar söz verdiler,
zanediliyordu köyümüz güllük güllüstanlık olacak.Seçim dönemi bazı
insanlar diyorlardı ya bu AKP bu kadar hizmeti yapma imkanı olmaz
diyorlardı oylarimizi
vermiyelim.
Altiların o illeri gelenleri ve muhtarları o insanlara
sert çıkışlar
yaptılar.
Şimdi sorarım size AKPli 3 yıl oldu köyümüze yaptığı bir icraatı bana
gösterin,Karahamzalı yollu 3 yıldır projede hala yapılmadı büyük
ihtimalle 2006 da seçim olacak seçim yatırımı olarak belki
yapılabilir. Altilar su deposunu yeniden yaptı kendi kaynaklarıyla
yaptı,Altilar eski kooperetifi aldı köyden arsa sattı kooperatifi
muhtarlık binası olarak alındı.Altilar yollun kenarına 400 ağaç dikti
muhtarlık kendi kaynaklarını kulanarak dikti.
300 adet oy verdiniz neden sizin bu kadar sorununuzdan birisini yerine
getirmiyorlar?Devletin çekmecelerinde 300 adet oyunuz var gidin
hakkınızı arayın.Her zaman anlatılırdı falan partiye gittik yollumuzu
yapın diye,adam çekmeceyi açtı Altilarla ilgili seçim sonuçlarını
masanın üstüne indirdi bak bu kadar oyu falan partiye vermişsiniz kime
oy verdiyseniz gidin onlar yapsın.
Sonuçta Devlet ve AKP bu kadar il,ilçe,ve köylere hizmet götürecek
maddi kaynakları yokken.Böyle vaadlerde bulunması bizim insanlarında
onlara kanmasına doğrusu şaşılacak bir durum her zamanki boş sözlerden
başka bir şey değildir,diğer köylerde olduğu gibi kendi imkanlarımızla
köyümüze katkı sunabiliriz bunuda hep beraber çalışarak yapabiliriz.
Altılarda bu yıl bir nebzede olsa ramazanı yaşadım,aslında 20 yıldır
köyde ramazanı yaşamamıştım.Ramazanda yaşanan koşuşturma ve
hazırlıklar insanların iftara 4-5 çeşit yemek hazırlamaları,iftardan
sonra teravi namazına oradan bakkala veya kahveye gitmeleri sahura
Mêhamedî Satenîn kendisini kuşandırması zilleri ve deyneğiyle
pencereleri vurup Miço de rave demesini yaşadım.
Bir şey daha yaşadım,Altılarda daha önceleri bu kadar Avrupacı ve
ekonomik şartlar iyi değilken ramazanda Altilarda en az 15-20 ev
ramazan yemeğini bütün köye verirdi.Malesef bu güzel değer ve gelenek
yitirilmiş,hali vakti iyi olanlar,malı davarı olanlar mübarek ayda
dost akraba ve köylüyle sosyal dayanışma anlamını taşıyan Nanê rojê
yemeği verirdi, veren evin bir saygınlık ve prestiji vardı.
Bayramda Altilarlıların köye gelmesi,Bayram namazında caminin dolması
o kadar insanın Bayramda insanların ailelerini,akraba,dost, eski
arkadaşlarını görmesi ve birbirlerini ziyaret etmesini yaşadım.Bayram
namazından sonra topluca mezarlığa gidip ölülere fatiha göndermek,bir
bayram önce yaşamını yitirenlerin yakınlarını ziyaret etmeyi yaşadım.
Altilarda Ziraat Mühendisinin 50 kişiye 50 şer koyun
projesini,Altilarda sılaç ekiminin yapılmasını ve sılacın hayvan yemi
olarak kullanmasını,Ziraatçının kendi bahçesinde köylülere örnek olsun
çeşitli sebzeler ekmesi,örneğin brokoli,ekerek yol göstermesi
Orta Anadolu Kürtlerinin yaşayan değerleri azda olsa hala
varlar,bunlarla konuşma ve bilgi edinme imkanım oldu.Değerler yaşarken
onlara gerekli değeri vermeliyiz yarın geç olabilir,onlar giderken
kendileriyle bir çok değeride götürüyorlar.Bizlerin yazılı edebiyatı
yok denecek durumda,sözlü edebiyatımız çok güçlü ve gelişkindir.Bir
çok kişiden bu anlamda değerli bilgiler aldım,birde sözlü edebiyatın
güçlü taşıyıcıları olan kadınlarımızın söyledikleri ağıtların bir
kaseti elime geçti bunu yazıp derledikten sonra kime ait olduğunu
yazarak yayınlıyacağım.Belki daha yazacak çok konu var,fakat yoğun
olduğum için şimdilik bu kadar yazacağım.
Altiların Xerawe, Mezalê Xemê Qope ve Tirbe Gewur bakarak buralarda
Rumların yaşadığına dair kalıntılar var.
Xerawe: bir şehir kalıntısı olduğu daha düne kadar bilinirdi,örneğin
taşın üzerinde Hac işareti,taşın üzerindeki Kartal,Destar ve çeşitli
tüketim araçları ve Bizanslara ait olduğu sanılan paralardan
anlaşılıyor, buranın adının Su Şehri olduğunu söyleniyor.
Mezalê Xemê Qope:Adını buraya defn edilen bir kişiden aldığı tahmin
ediliyor,aslında iyi incelediğinde buranında bir yerleşim birimi
olduğuna dair kalıntılar var.Stun girişleri ve taşlar üzerindeki
figürlerdende anlaşılıyor,örneğin mermer taşın üzerindeki bir
kitap,üzüm salkımı ve yaprağı,bir balık,bir hayvan resmi (hayvan
resmi, hangi hayvan olduğu beli değil) bu resimler Album bölümüne
alındı nereye ait olduğunu yazacağım.
Tirbe Gawur: Buranın bir mezarlık olduğu tahmin ediliyor.Birde Bizim
mezarlıgın iç bölümünde( resmi albumde) Bizanslara ait olduğu tahmin
edilen bir taşın üzerine yazılmiş yazı var,bu taş içerden mezar
duvarına örülmüş.Buralarla ilgili bilgi ve yer göstermeyi Cengiz
Karakaya ve Ogur Albayrak yaptılar,kendilerinin arkelojiyle ilgili
bilgiye sahip oldukları verdikleri bilgilerden anlaşılıyor kendilerine
teşekür ederim.
Daha yazılacak çok konu var,fakat yoğun olduğum için şimdilik bu
kadar.
Konuştuğum insanların çok söyledikleri bir şeyide söylemeden
bitirmeyeceğim.Altılar insanın bir site üzerinden bu şekilde
davranmalarını yakıştırmadıklarını,halbuki o kadar
değerli,aydın,çağdaş,eğitimli vede saygın insanlarımız varken böyle
davranılmasına genel anlamda üzüldüklerini dile getirdiler.Unutmayalım
biz birbirimizin aynasıyız.Jîyanaka şad û bextewar hêvî dikim.
Ahmet Gezer.
|